Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, hukuk sistemi gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılan bir “Alternatif uyuşmazlık çözümü” yöntemidir. Arabuluculuk; tarafların içinde bulundukları uyuşmazlığı tarafsız bir üçüncü kişi yardımı ile mahkemeye gitmeden ya da mahkeme yönlendirmesiyle çözmelerinde kullanabilecekleri bir yöntemdir.

Mahkeme Sürecinde Arabuluculuk

Arabuluculuk yoluna dava açmadan önce başvurulabileceği gibi mahkeme sürecinde de arabuluculuğa başvurulabilir.

Arabuluculuk yoluyla çözülmeye uygun olan uyuşmazlıkların çözümü için dava açıldıktan sonra da taraflar arabuluculuk yoluna gidebilir.

Taraflar bir araya gelerek verecekleri bir dilekçe ile mahkemeye, arabuluculuk yolunu deneyeceklerini beyan edebilecekleri gibi duruşma sırasında, mahkemeden arabuluculuk talebinde bulunabilirler.

Mahkeme, taraflara uyuşmazlıklarını arabuluculuk yoluyla çözmek isteyip istemediklerini daha ilk inceleme sırasında sormalıdır.

Uyuşmazlığın niteliğine, tarafların durumuna göre mahkeme yargılama sırasında da taraflara arabuluculuk yolunu seçmek isteyip istemediklerini sorabilir.

 

Dava açıldıktan sonra tarafların arabuluculuk yöntemini kabul etmeleri üzerine uyuşmazlıklarını çözmek için arabulucuya başvurması mümkündür. Mahkeme arabulucuya başvurmaları ve sonucu bildirmeleri için taraflara 3 ayı geçmemek üzere süre vermeli, süreç tamamlandı ise bu süre bir kere daha uzatılmalıdır.

 

Dava açıldıktan sonra tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşmaları halinde, anlaşma belgesine davaya bakan mahkeme tarafından icra edilebilirlik şerhi verilir ve yargılama sona erer. Dava açıldıktan sonra arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamamaları halinde yargılama kaldığı yerden devam eder.


Mahkeme Süreci Dışında Arabuluculuk

Arabuluculuk yoluyla çözülmeye elverişli olan uyuşmazlıkların çözümü için taraflar dava açabilecekleri gibi arabuluculuya da başvurabilirler. Taraflar açısından daha kısa sürede sonuç alınan arabuluculuk, hem masraflarının az olması, yargılamaya göre daha rahat bir süreç olması hem de ilişkilerin sağlıklı bir şekilde devam edebileceği dostane bir çözüm olması bakımından tercih edilmesi gereken bir yoldur.

 

Tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşmaları halinde uyuşmazlıkları iletişim kurulması suretiyle dostane olarak sonuçlanır ve sonuçta imzaladıkları anlaşma belgesi aynı konuda bir daha yargı önüne engelleyici hukuki koruma sağlarken; diğer taraftan basit bir işlem ile icra edilebilirlik şerhi alınmakla mahkeme kararı gibi geçerli olacaktır.

 

Tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları halinde dava açma hakları devam etmektedir.

 

Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklar için gerçekleştirilen ihtiyari arabuluculuk süreçleri “arabulucu belirleme tutanaklarının” arabuluculuk bürosuna ibrazı ile sisteme kaydedilir ve tarafların anlaşamaması halinde yeniden adliyelerdeki arabuluculuk bürosuna başvuruya gerek kalmaksızın dava açılabilir.